Zen schrift - Zen Centrum Voorburg

Buigen is voor de meesten van ons geen dagelijkse kost. In het sociale verkeer komen we het nauwelijks nog tegen. Twee heren die bij een ontmoeting voor elkaar buigen: het roept al snel het beeld op van een voorbije tijd. Een buiging kan bovendien worden opgevat als een gebaar van onderdanigheid. Alsof je jezelf kleiner maakt tegenover iemand die boven je staat. Binnen religieuze tradities wordt vaker gebogen of geknield. In de rooms-katholieke kerk is de kniebuiging een vertrouwd beeld. In de protestantse kerk waarin ik ben opgegroeid, zie je mensen tijdens het gebed het hoofd buigen. Het gebaar kan eerbied, aandacht of overgave uitdrukken. Ook in een zendo, de ruimte waarin we gezamenlijk zenmeditatie beoefenen, wordt regelmatig gebogen. Bij binnenkomst maken we een buiging naar het altaar. Bij onze zitplaats buigen we opnieuw en daarna naar de andere beoefenaars, de sangha of oefengemeenschap. Aan het einde van een zitperiode reciteren we de vier bodhisattvageloften en maken we ...

Je kunt stilte op allerlei manieren ervaren. Iedereen kent de ongemakkelijke stilte: het gesprek valt stil en bijna vanzelf begin je te praten om het ongemak op te heffen. Er is de opgelegde stilte, wanneer je als kind stil moest zijn terwijl je dat niet wilde. Er is de agressieve stilte: zwijgen wanneer woorden gepast zouden zijn, om met die stilte iets lelijks te zeggen. En er is de stilte waarmee we herdenken, zoals tijdens de twee minuten stilte op 4 mei. Stilte kan ook weldadig zijn: de stilte die je ontmoet wanneer je in de bergen bent, door de natuur wandelt of alleen op een lege plek verblijft. Bij zazen — zitten op een kussen, wat we meestal meditatie noemen — zoeken we vaak een plaats en een moment waarop we ongestoord kunnen zitten. Zonder veel geluid, visuele afleiding of andere vormen van onrust. Ook met elkaar stil zijn kan daarbij enorm behulpzaam zijn. Het biedt gelegenheid om onszelf en elkaar toe te staan met de aandacht bij dit moment aanwezig te zijn. Dit zitt...